Nowości i wydarzeniaO nasDokumentyOrganizacjaDziałalnośćSprawozdaniaUchwałyGaleria obrazówMapa serwisuKontaktAkcelerator NGO
Biogramy Kobiet

Elżbieta z Rożków Zemełkowa    - (Plac Wolności)
  • pochodziła ze znanej i szanowanej rodziny Rożków z Koła, ojciec Elżbiety, Marcin był złotnikiem,
  • miała dwóch braci: Jana, który studiował na Uniwersytecie Krakowskim oraz Mateusza, krawca i nałogowego hazardzistę
  • studentem Akademii Krakowskiej był także przyszły mąż Elżbiety, Jan Zemełka, sama Elżbieta o studiach zapewne nie myślała. Kobiety wstęp na Uniwersytet Jagielloński uzyskały dopiero 400 lat później
  • dla panny z zasobnego mieszczańskiego domu jedyną życiową perspektywą było małżeństwo
  • gdzie i kiedy Jan Zemełka poznał Elżbietę – nie wiemy. Małżeństwo zostało zawarte przed rokiem 1583. Niewątpliwie Elżbieta wniosła w małżeństwo pokaźny posag, który ułatwił doktorowi Zemełce karierę .
  •  nie wiemy także, ile lat miała panna Rożkówna, kiedy wychodziła za mąż za Zemełkę. W owych czasach za mąż wychodziły już dziewczęta 12- letnie.
  • Elżbieta i Jan nie mieli dzieci
  • renesansowa business woman , prowadziła interesy męża, pożyczała pieniądze obywatelom Konina i Kalisza – ślady jej działalności znajdują się w księgach miejskich. Obrót kapitałem był źródłem dużej fortuny małżonków. Oprócz kamienicy w Koninie,(Plac Wolności) posiadali także kamienicę w Kaliszu, aptekę, a w niej słynny moździerz (zapewne złoty) o wartości 300 złotych , który Elżbieta po śmierci męża pożyczyła aptekarzowi J. Wódce i zabezpieczyła jego wartość na dwóch kamienicach po 150 zł.
Anna Beklewska  - (3 Maja)
  • z domu Niedbalanka alias Mroczkowska ( w XVI wiele rodzin mieszczańskich nie miało jeszcze stałych nazwisk), mieszczka konińska
  • w 1605 r. poślubiła Kacpra Beklewskiego, doktora medycyny i filozofii
  •  urodziła dwóch synów Adama i Wojciecha, z których żaden nie dożył wieku dojrzałego
  • ok. 1610 r została wdową
  • zarządzała sporym majątkiem pozostawionym przez męża, obracała kapitałem, pożyczając pieniądze mieszkańcom Konina i gorliwie ścigała dłużników
  • była właścicielką apteki w Koninie (ul. 3 Maja - obecnie w tym samym miejscu jest apteka „Pod Lwem”), w której zatrudniała aptekarza Zawadzkiego; w staropolskich aptekach oprócz leków i maści wyrabiano także nalewki i likiery oraz słodycze
 Konińska Czarownica (bulwar nad Wartą)
  • w XVII w., wieku kontrreformacji, nastąpiła eskalacja polskich procesów o czary, jedną z ofiar polowań na czarownice spalono w Koninie ( bulwar nad Wartą)
  • „Tłumnie oddały się baby czarom od XV w., tak dalece, że w końcu w zapale tępienia czarownic żadna baba nie mogła być pewna naturalnej śmierci. Zalała Polskę w XVI i XVII w. fala tego przesądu.” - Brückner
  • 95 procent oskarżonych o czary to kobiety
  • sędziami byli wyłącznie mężczyźni
  • czarownicą mogła być zarówno kobieta samotna, mężatka lub wdowa, młoda lub stara, biedna, ale też żona zamożnego młynarza, chłopka lub mieszczka
  • powszechną metodą udowadniania niewinności oskarżonej o czary kobiety było pławienie – oskarżoną wrzucano do wody, jeśli nie tonęła oznaczało to, że jest winna i palono na stosie
  • karę śmierci za czary zniesiono w Polsce w 1776 r
 
 
Teofila z Leszczyńskich Konarzewska - Wiśniowiecka (ul. Reformacka)
  • urodziła się w 1680r. w Lesznie- zmarła w1757r. we Lwowie
  • w wieku lat 13 została żoną Filipa Konarzewkiego (1675-1703), starosty konińskiego;
  • w wieku lat 23 została wdową, po czym poślubiła księcia Janusza Wiśniowieckiego (1678-1741), kasztelana krakowskiego
  • hojnie łożyła na budowę wielu świątyń w Wielkopolsce, w latach  1727-1733 ufundowała barokowy klasztor oo. franciszkanów w Koninie (ul. Reformacka)
  • Teofila opiekowała się także wcześnie osieroconą Teofilą Działyńską – Białą Damą z Kórnika
  • po śmierci drugiego męża wstąpiła do zakonu sióstr dominikanek we Lwowie
  • córka Teofili, Urszula z Wiśniowieckich to słynna osiemnastowieczna sawantka, autorka sztuk teatralnych i przekładów z Moliera oraz obszernej miłosnej korespondencji do męża, Michała Radziwiłła, zwanego Rybeńką 
Stefania Łucja Esse (ul. Stanisława Staszica)
  • urodzona 17.05.1876 w Koninie – zmarła. 25.12. 1959 w Koninie
  • nauczycielka wielu pokoleń koninian
  • ukończyła Kaliskie Gimnazjum Żeńskie, uzyskując patent ze złotym medalem - na świadectwie miała wszystkie 16 ocen w stopniu celującym
  • W 1895 r. uzyskała patent domowej nauczycielki (dokument sygnowany przez Ministerstwo Oświaty Rosji)
  • pracę nauczycielki rozpoczęła na pensji Heleny Semedeniowej (uwiecznionej jako pani Wenorden w „Nocach i dniach” Marii Dąbrowskiej), najpierw w Koninie, potem w Kaliszu
  • w 1903 r wyszła za mąż za Teodora Esse, notariusza
  •  miała dwóch synów: Janusz, utalentowany pianista, utonął w Warcie, Feliks, inżynier, brał udział w Powstaniu Warszawskim
  • uczyła we wszystkich konińskich szkołach przez ponad 30 lat
  • w czasie okupacji prowadziła tajne nauczanie
  • właścicielka największej kamienicy w mieście zwanej „konińskim Wawelem”,( ul. Staszica) tu na narożnym balkonie w letnie wieczory grywał kwartet smyczkowy
  • prowadziła aktywną działalność społeczną – należała do Polskiej Organizacji Wojskowej, była sekretarzem konińskiej komórki Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, udzielała się także Towarzystwie Wioślarskim.
 Zofia Kamilla Urbanowska ( Urbanowskiej/Obrońców Westerplatte)
  •  urodzona 15 maja 1849 r. we wsi Kowalewek pod Koninem, zmarła 1 stycznia 1939 r. w Koninie
  • dzieciństwo spędziła w Laskówcu – majątku babki, do Konina przeprowadziła się z rodzicami, kiedy miała 16 lat
  • uczyła się w domu, na pensji w Kaliszu i w Gimnazjum Sióstr Urszulanek w Poznaniu
  •  miała 22 lata, kiedy zaczęła pisać do  „Gazety Polskiej”, w  pierwszej „Korespondencji znad Warty” ubolewała, że mieszkańcy Konina nie mają zamiłowania do literatury
  • W 1874 przeniosła się do Warszawy, zamieszkała w kamienicy przy ul. Marszałkowskiej 153, gdzie mieścił się również słynny salon Deotymy (Jadwigi Łuszczewskiej), z którą się zaprzyjaźniła, Deotyma ofiarowała Zofii swoje biurko (obecnie w Muzeum w Gosławicach)
  • rozpoczęła pracę jako korektorka w drukarni Józefa Sikorskiego
  • w tym samym roku zadebiutowała wydaną pod pseudonimem "J." nowelą „Znakomitość”, której akcja dzieje się w Koninie
  • zasłynęła jako autorka powieści dla dzieci i młodzieży
  • w 1886r. otrzymała 300 rubli srebrem nagrody za powieść „Księżniczka”
  • za zasługi w zakresie literatury dla młodzieży przyznano Urbanowskiej Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, a w 1937 r Srebrny Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury
 
Magdalena Leszczyńska Ejzen (ul. Wodna)
(1905 – 1978)
  • pochodziła ze znanej, bogatej żydowskiej rodziny, która posiadała jeden z największych młynów w mieście
  • ukończyła gimnazjum żydowskie w Koninie, była uczennicą Leopolda Infelda, znanego później fizyka, współpracownika Alberta Einsteina (ul. Wodna)
  • studiowała na Akademii Muzycznej w Warszawie
  • w latach 30. XX w. wyszła za mąż za Mejera Jehudę Ejzena, prawnika
  • w 1933 r urodziła córkę, Marię
  • w czasie okupacji trafiła wraz z rodziną do warszawskiego getta
  • w maju 1944 straciła męża
  • po wojnie wróciła z córką do Konina, z rodzin Leszczyńskich i Ejzenów ocalały tylko one
Maria Leszczyńska Ejzen ( ul. Wodna)
(1933 – 1995)
  • córka Magdaleny z d. Leszczyńskiej i Mejera Ejzenów
  •  „Zdążyłam jeszcze przez sześć lat być szczęśliwą w moim rodzinnym miasteczku Koninie, gdzie mieszkał cały ród Leszczyńskich (właścicieli wiatraków, a potem młynów i olejarni) i Ejzenów - ludzi bez majątku, którzy sami dochodzili do wszystkiego: lekarzy, prawników, historyków, a nawet aktorów (w Wiedniu). Mój Ojciec Majer Juda Ejzen był adwokatem. Pamiętam dużo sprzed wojny: śmierć mego dziadka Ejzena, jego ortodoksyjny pogrzeb, ślub pod chuppą ciotki Miry Leszczyńskiej, pamiętam mieszkania moich krewnych, uroczystości rodzinne, choć nie byliśmy nabożni, szabaty u babci Rózi, "czarodziejski grający nocnik" w jej mieszkaniu. Tak, szczęśliwe sześć lat!
  • wojenne losy swoje i matki Maria spisała w książce „Cała jestem z tamtego świata”.
  • skończyła prawo na Uniwersytecie Warszawskim, urodziła córkę
  • jest bohaterką reportażu Hanny Krall „Spis rzeczy”
Janina Perathoner ( ul. Stanisława Staszica)
(urodziła się 26 czerwca 1926 r w Koninie)
  •  pseudonim literacki Janina Weneda
  • ojciec, Mieczysław Wdzięczny był ślusarzem, ale to właśnie jemu mała Janka zawdzięcza wprowadzenie w świat literatury: „Jeszcze nie umiałam czytać, gdy znałam polską klasykę prawie na pamięć – pisała we wspomnieniach – W wieczory późnojesienne i zimowe siadaliśmy przy kaflowym piecu. Mama wkładała do framugi jabłka, które piekły się, wydzielając wspaniały zapach, który pamiętam do dziś. Tata otwierał książkę i czytał swoim przyjemnym, melodyjnym głosem”
  • kiedy wybuchła wojna, miała 13 lat, pracowała przy oczyszczaniu bruku, jako służąca w niemieckich domach i jako salowa w szpitalu
  • za karę za czytanie polskich książek została skierowana do pracy w taborze technicznym. Tam poznała Wiktora Perathonera, Austriaka z Tyrolu, którego poślubiła 13 lat później
  • po wojnie ukończyła gimnazjum w Koninie i studia polonistyczne w Poznaniu
  • od 1959 r przez 22 lata uczyła w Zespole Szkół Górniczo-Energetycznych w Koninie
  • zadebiutowała jako pisarka w wieku 61 lat powieścią „Słowiana”
  • pisze powieści historyczne o ziemi konińskiej i postaciach z nią związanych : „Doktor Zemelius”, „Zofia Kamila”
  • swój dom przy ul. Staszica przekazała miastu Konin


Razem w XXI wiek - z historią ku przyszłości
Lato ze sztalugą
Jesień ze sztalugą
Opowiedz mi o moim mieście
Koniński Szlak Kobiet
Biogramy Kobiet
Gra Miejska NGO
Koniński Kongres Kobiet
ONA w Mieście Kobiet
Mama na Medal
Eurolady
Promocja Zdrowia
Spotkania
ONA - świadoma swojej roli
Konferencje
Kalendarium
Nowości i wydarzeniaO nasDokumentyOrganizacjaDziałalnośćSprawozdaniaUchwałyGaleria obrazówMapa serwisuKontaktAkcelerator NGO